Media

PHIG.pl » Media » Stan alarmu na terenie Hiszpanii

Stan alarmu na terenie Hiszpanii

  • Data wydarzenia 16 marca 2020
  • ·
  • Publikacja 16 marca 2020
  • ·

Poważny kryzys wywołany zakażeniami COVID-19 w Hiszpanii, którego krótko i długoterminowe skutki są jeszcze do trudne przewidzenia, zmusił Rząd Królestwa Hiszpanii do ogłoszenia stanu alarmu i wprowadzenia wyjątkowych środków zaradczych w celu zminimalizowania negatywnego wpływu pandemii oraz odbudowania społecznego i produkcyjnego zaplecza kraju po  zakończeniu kryzysu zdrowotnego.

 

Hiszpania wprowadza specjalne przepisy w walce z koronawirusem

 

Poniżej przedstawiono podstawowe inicjatywy legislacyjne Hiszpańskiego Rządu podjęte w tym zakresie.

 

10 marca br. Hiszpański Rząd uchwalił Dekret Królewski z mocą ustawy nr 6/2020 o przyjęciu pewnych pilnych środków gospodarczych i w sprawie ochrony zdrowia (Real Decreto-ley 6/2020, de 10 de marzo, por el que se adoptan determinadas medidas urgentes en el ámbito económico y para la protección de la salud pública). Akt ten, m.in. określił, że w przypadku kwarantanny lub zakażenia pracownika wirusem COVID-19 - takie sytuacje będą utożsamione z wypadkami przy pracy. Dekret ten również nakazał scentralizowanie dostaw w przypadku braku leków czy produktów leczniczych.

 

Następnie, w dniu 12 marca Hiszpański Rząd uchwalił Dekret Królewski z mocą ustawy nr 7/2020 o pilnych środkach dla przeciwdziałania impaktowi gospodarczemu COVID-19 (Real Decreto-ley 7/2020, de 12 de marzo, por el que se adoptan medidas urgentes para responder al impacto económico del COVID-19). Akt ten uprawnia MŚP do złożenia wniosków, do dnia 30 maja br., o odroczenie płatności z tytułu podatków bez odsetek za zwłokę. Natomiast dotknięci kryzysem przedsiębiorcy z branży turystycznej będą mieli prawo do 50 % zniżki składki ZUS pracodawcy.

 

W sobotę, 14 marca Rząd Królestwa Hiszpanii ogłosił stan alarmu na terenie całej Hiszpanii specjalnym Dekretem Królewskim (Real Decreto 463/2020, de 14 de marzo, por el que se declara el estado de alarma para la gestión de la situación de crisis sanitaria ocasionada por el COVID-19). Podstawą takiej decyzji do walki z epidemią koronawirusa w Hiszpanii jest uprawnienie wynikające z art. 116 hiszpańskiej Konstytucji oraz z ustawy organicznej nr 4/1981 o stanie alarmu, stanie wyjątkowym i stanie oblężenia. Stan alarmu wstępnie został ogłoszony do dnia 29 marca, przy czym Hiszpański Rząd zapowiedział już zamiar przedłużenia go o kolejne 15 dni, tj. do 11 kwietnia. Wspomniany dekret, został znowelizowany w dniu 17 marca Dekretem Królewskim 465/2020 i wprowadza poważne ograniczenia dot. przemieszczania się oraz swobody prowadzenia działalności gospodarczej. Jeżeli chodzi o obrót prawny, Dekret zawiesił – z pewnymi wyjątkami - bieg terminów procesowych w sprawach sądowych i prawa administracyjnego. Od daty wydania tego dekretu, poszczególne ministerstwa uchwaliły odpowiednie zarządzenia wykonawcze np. w zakresie transportu czy ruchu pojazdów lub ograniczenia czasowego wjazdu obywateli państw trzecich i zamknięcia hiszpańskich granic.

 

Warto również wskazać, iż w związku z paraliżem prawnym i faktycznym oraz zawieszeniem działalności wielu zakładów i lokali w Hiszpanii, związanych z ogłoszeniem stanu alarmu z uwagi na epidemię koronawirusa, we wtorek 17 marca, Hiszpański Rząd uchwalił kolejny akt prawny, tj. Dekret Królewski z mocą ustawy nr 8/2020 o pilnych nadzwyczajnych środkach do zmierzenia się z negatywnym wpływem gospodarczym i społecznym COVID-19 (Real Decreto-ley 8/2020, de 17 de marzo, de medidas urgentes extraordinarias para hacer frente al impacto económico y social del COVID-19).

 

Dzięki tej ustawie, Rząd Hiszpański zamierza zmobilizować do 200 miliardów euro, czyli 20% PKB Hiszpanii, w celu złagodzenia gospodarczych i społecznych skutków kryzysu spowodowanego koronawirusem; uruchomić linię poręczeń o wartości do 100 mld EUR, która ma na celu zmobilizowanie w ramach systemu gospodarczego od 150 do 200 miliardów euro (z uwzględnieniem wkładu sektora prywatnego, przy czym Państwo pozostanie gwarantem finansowym). Ponadto dekret królewski z mocą ustawy ustanawia szereg przepisów będących odpowiedzią na społeczno-ekonomiczne wyzwanie związane z epidemią koronawirusa. Poniżej przedstawiono główne założenia tego aktu.

 

Pierwszy rozdział dekretu królewskiego z mocą ustawy 8/2020 zawiera szereg środków wspierających pracowników, rodziny i grupy społeczne znajdujące się w trudnej sytuacji. Środki te mają na celu zapewnienie opieki w miejscu zamieszkania osobom niesamodzielnym oraz zwiększenie ochrony w zakresie dostaw energii, zaopatrzenia w wodę i świadczenia usług telekomunikacyjnych. Wzmacnia się również ochronę osób prowadzących działalność na własny rachunek (poprzez utworzenie nadzwyczajnego świadczenia z tytułu zaprzestania działalności, która obejmuje zakończenie działalności w związku z niniejszym kryzysem) i przewiduje się tymczasowe zawieszenie płatności kredytów hipotecznych, w przypadku osób należących do grup szczególnie zagrożonych. W celu zapewnienia ciągłość działalności gospodarczej i zachowania miejsc pracy, wsparto systemy organizacyjne pracy zdalnej. W tym celu uruchomiono program finansowania odpowiednich materiałów dla MŚP w ramach programu "ACELERA PYME" publicznej instytucji RED.ES. Ustanawia się również środki mające na celu ułatwienie pogodzenia pracy, poprzez wprowadzenie prawa pracowników do opieki nad osobami niesamodzielnymi w wyjątkowych okolicznościach związanych z rozpowszechnieniem COVID-19 oraz do dostosowywania lub ograniczenia czasu pracy, a tym samym proporcjonalnego zmniejszenia wynagrodzenia. W odniesieniu do przepisów dotyczących ochrony konsumentów, w związku z ograniczeniem swobody ruchu osobistego, wstrzymano bieg terminów zwrotu i odstąpienia od zakupionych produktów lub nabytych usług.

 

Bardzo istotny dla potrzeb rynku pracy jest drugi rozdział dekretu królewskiego z mocą ustawy 8/2020, który ustanawia środki prawne mające na celu złagodzenie mechanizmów czasowego dostosowania zatrudnienia, w celu uniknięcia zwolnień pracowników. Środki podjęte w związku ze zbiorowymi postępowaniami czasowego zawieszenia umów o pracę i czasowego zmniejszenia wymiaru czasu pracy mają na celu uniknięcie tego, by obecna sytuacja koniunkturalna miała negatywny wpływ strukturalny na rynek pracy. W uzasadnieniu dekretu królewskiego z mocą ustawy założono, że poniesione straty z działalności gospodarczej - wynikające z COVID-19 – powinny zostać uznane za siłę wyższą dla celów zawieszenia umów o pracę lub skrócenia czasu pracy, przy czym, nie będzie to automatyczny proces i trzeba będzie każdorazowo przeanalizować dany przypadek. Należy tutaj zaznaczyć, iż w dniu 19 marca hiszpańskie Ministerstwo Pracy i Gospodarki Społecznej wskazało kryteria dotyczące powyższych zbiorowych postępowań redukcji czy zawieszenia zatrudnienia, które zdecydowanie zawężają możliwość powołania się na siłę wyższą jedynie do przypadków zawieszenia działalności bezpośrednio przewidzianych w Dekrecie Królewskim 463/2020, ale nie do przypadków pośrednio dotkniętych koniunkturą gospodarczą wywołaną niniejszym kryzysem i paraliżem obrotu gospodarczego – kiedy to pracodawca będzie mógł się powołać na przyczyny ekonomiczne, techniczne, organizacyjne lub produkcyjne przystępując do zbiorowej czy indywidualnej redukcji czy zawieszenia zatrudnienia. Niezależnie od tego, przyśpieszono rozpatrywanie procedur dotyczących zbiorowego zawieszenia czy redukcji zatrudnienia (zarówno z uwagi na siłę wyższą, jak i z przyczyn ekonomicznych, technicznych, organizacyjnych lub produkcyjnych). W związku z tym, wzmocniono ochronę pracowników, których dotyczą zbiorowe postępowania, umożliwiając im dostęp do świadczenia z tytułu bezrobocia, nawet jeśli nie są oni uprawnieni do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych z uwagi na zbyt krótki staż. W przypadku pracodawców zatrudniających mniej niż 50 pracowników zostaną oni zwolnieni z 100 % składki ZUS obciążającej pracodawców – a w innych przypadkach z 75% tej składki - pod warunkiem utrzymania zatrudnienia w ciągu najbliższych sześciu miesięcy od zakończenia sytuacji alarmu.

 

Z kolei trzeci rozdział ustanawia szereg środków, których przedmiotem jest zapewnienie płynności finansowej działalności gospodarczej w Hiszpanii. Przepisy te przewidują, po pierwsze, zatwierdzenie linii poręczeń przez Państwo o wartości do 100 mld EUR na rzecz przedsiębiorstw i osób prowadzących działalność gospodarczą na własny rachunek, która obejmuje zarówno konwersję pożyczek, jak i nowe finansowanie udzielone przez banki i inne instytucje kredytowe w celu zaspokojenia potrzeb wynikających m.in. ze zobowiązań finansowych lub podatkowych w celu ułatwienia utrzymania zatrudnienia i złagodzenia skutków gospodarczych COVID-19. Ponadto, jako uzupełnienie, zezwala się na budżetowe zwiększenie zdolności kredytowej państwowej oficjalnej instytucji finansowej (Instituto de Crédito Oficial) o 10 mld EUR, co zmierza do zapewnienia dodatkowej płynności finansowej przedsiębiorstwom, w szczególności MŚP, za pośrednictwem tzw. linii ICO. Zwiększa się również zdolność finansową państwowej instytucji zabezpieczającej kredyt kupiecki i eksport CESCE (odpowiednik polskiego KUKE). Jednocześnie uproszczono formalności celne w zakresie importu dla sektora przemysłowego. Złagodzono terminy podatników do odpowiedzi na wezwania urzędu skarbowego. Równocześnie złagodzono terminy płatności należności podatkowych. W zakresie zamówień publicznych określono specjalny system zawieszenia wykonania tychże zamówień.

 

Czwarty rozdział dekretu królewskiego z mocą ustawy 8/2020 wprowadził ramy prawne dla wsparcia badań nad COVID-19, w tym możliwość ustanowienia nadzwyczajnego wymiaru czasu pracy osób pracujących w zakładach badawczych. W celu zachęty do prowadzenia badań zatwierdzono nadzwyczajne finansowanie z budżetu Państwa. Ułatwiono procedury badawcze leków w tym zakresie.

 

Wreszcie piąty rozdział dekretu królewskiego z mocą ustawy 8/2020 zawiera dodatkowe przepisy. W pierwszej kolejności ustanowiono m.in. również szereg nadzwyczajnych regulacji mających zastosowanie w kwestiach funkcjonowania zarządów i zgromadzeń podmiotów prawa prywatnego (w tym spółki cywilne i handlowe). Jednocześnie przedłużono terminy składania i zatwierdzania rocznych sprawozdań finansowych, w tym wykonania badań biegłych rewidentów. Należy podkreślić, że członkowie zarządów nie będą ponosić odpowiedzialności za przesłanki do likwidacji powstałe podczas stanu pogotowia (np. infrakapitalizacja z uwagi na straty). Po drugie, przerwano bieg terminu dla złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Ponadto, w związku z zawieszeniem w dekrecie królewskim nr 463/2020 terminów procesowych i administracyjnych, jak również przerwaniem przedawnienia praw i roszczeń, niniejszym zawieszono również terminy do dokonania wpisów rejestrowych (np. w rejestrze handlowym i w rejestrze nieruchomości). Wprowadzono system uprzedniej zgody państwowej na przejęcia i nabycia akcji spółek notowanych na hiszpańskiej giełdzie przez inwestorów z trzecich państw, spoza Unii Europejskiej i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu.

 

W zależności od dalszego i niepewnego rozwoju wydarzeń oraz samej pandemii – i ze względu na ich konsekwencje – należy się jednak spodziewać nowych i nadzwyczajnych regulacji Hiszpańskiego Rządu będących odpowiedzią na okoliczności wynikające z tej ciężkiej sytuacji spowodowanej zakażeniami COVID-19 na całym świecie.

 

Przygotowano przez:

Miquel Bordas Prószyński

Abogado – Hiszpański Adwokat

Sekretrz Rady Polsko – Hiszpańskiej Izby Gospodarczej

tel. 0034 659 52 37, mbp@ejsi.es

Polish Desk kancelarii Serrano Internacional, c/Velazquez 53, 4 Izq. 28001 Madryt, Hiszpania

 

Niniejsze opracowanie ma charakter ogólno-wprowadzający i wyłącznie informacyjny, nie wyczerpując wszystkich kwestii poruszonych w nim zagadnień. Nie stanowi ono porady prawnej w ścisłym znaczeniu i nie jest podstawą do podjęcia poszczególnych decyzji. Kancelaria SERRANO INTERNACIONAL nie bierze odpowiedzialności za skutki działań podjętych na podstawie niniejszego opracowania. SERRANO INTERNACIONAL jest zwolnione z odpowiedzialności w zakresie dotyczącym kompletności i dokładności niniejszego opracowania. W razie potrzeby wyjaśnienia konkretnego zagadnienia, radzimy zwrócić się o szczegółową poradę do hiszpańskiego prawnika lub doradcy podatkowego.